Kod kreskowy 867 pełni rolę prefiksu GS1 przydzielonego wyłącznie Korei Północnej (Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej) i identyfikuje rejestrację firmy w tym kraju w globalnym systemie identyfikacji produktów.
Znaczenie tego trzycyfrowego prefiksu wykracza poza aspekt techniczny. Obejmuje kontekst ograniczonej wymiany handlowej, rozróżnienie między miejscem rejestracji a realnym miejscem produkcji oraz konsekwencje etyczne i prawne w obszarze łańcuchów dostaw objętych sankcjami.
Zrozumienie systemu kodów kreskowych GS1 i przypisywania kodów krajów
Organizacja GS1 zintegrowała europejski system EAN i amerykański UPC, tworząc jednolite, globalne standardy identyfikacji towarów. System EAN‑13 stał się fundamentem współczesnej logistyki i zarządzania łańcuchami dostaw.
Prefiks GS1 (tzw. „kod kraju”) wskazuje miejsce rejestracji właściciela kodu, a nie faktyczne miejsce produkcji. Dlatego numer rozpoczynający się od 867 oznacza firmę zarejestrowaną w północnokoreańskiej organizacji GS1, choć wytwarzanie może zachodzić poza terytorium tego kraju.
Najważniejsze elementy składowe numeru EAN‑13 są następujące:
- prefiks GS1 (3 cyfry) – identyfikuje kraj lub organizację rejestracji,
- numer producenta (4–7 cyfr) – nadawany przez krajową organizację GS1,
- kod produktu (zmienna liczba cyfr) – definiowany przez producenta,
- cyfra kontrolna (1 cyfra) – obliczana algorytmicznie dla weryfikacji poprawności.
Dla lepszej orientacji w przykładowych zakresach prefiksów GS1 podajemy wybrane przydziały krajów:
| Kraj/obszar | Zakres prefiksów GS1 |
|---|---|
| Stany Zjednoczone i Kanada | 000–019, 050–059, 060–099, 100–139 |
| Niemcy | 400–440 |
| Japonia | 450–459, 490–499 |
| Rosja | 460–469 |
| Chiny | 690–699 |
| Korea Południowa | 880 |
| Korea Północna | 867 |
W praktyce część produktów postrzeganych jako „Made in China” powstaje wcześniej w Korei Północnej i jest reeksportowana przez Chiny. Dotyczy to m.in. sztucznych rzęs i peruk, gdzie półprodukty z KRLD często są finalizowane i pakowane w Chinach.
Kontekst gospodarczy Korei Północnej i profil handlu międzynarodowego
Gospodarka Korei Północnej pozostaje silnie izolowana, centralnie planowana i obciążona reżimem sankcyjnym. Po rozpadzie ZSRR kraj doświadczył chronicznych niedoborów energii, spadku produkcji i kryzysów żywnościowych.
Po 2011 roku pojawiły się ograniczone próby liberalizacji, w tym specjalne strefy ekonomiczne przy wsparciu Chin. Chiny są dominującym partnerem handlowym KRLD, absorbuąc niemal cały oficjalny eksport.
Aby zobrazować najważniejsze wielkości, poniżej zebrano wybrane dane o eksporcie (USD):
| Pozycja | Wartość |
|---|---|
| Średnioroczny eksport (2001–2024) | 1 732,26 mln |
| Maksimum historyczne (2014) | 4 046,25 mln |
| Minimum (2021) | 166,62 mln |
| Eksport (2023) | 386,89 mln |
| Eksport (2024) | 387,93 mln |
Główne produkty i surowce eksportowe z Korei Północnej
Struktura eksportu KRLD koncentruje się na towarach pracochłonnych i surowcach. Poniżej zestawiono kluczowe kategorie wraz z kontekstem wartości i ograniczeń:
- wyroby z włókien syntetycznych – sztuczne rzęsy, brwi i peruki (np. 1 680 ton do Chin w 2023 r. o wartości ok. 167 mln USD);
- surowce mineralne – węgiel, rudy żelaza, wolfram i metale nieżelazne, których eksport jest szeroko ograniczony przez sankcje ONZ;
- ryby i owoce morza – istotne dla wymiany z Chinami, przy spadających możliwościach połowowych i ograniczeniach sprzętowych;
- praca za granicą i usługi IT – zorganizowane przez państwo zatrudnianie obywateli KRLD, w tym specjalistów IT działających zdalnie lub z terytoriów państw ościennych;
- nieformalny i zakazany handel – zgodnie z raportami ONZ: dostawy broni, komponentów rakietowych i inne działania poza oficjalnymi kanałami.
Rzeczywistość produkcyjna – obozy pracy i przymusowa praca w północnokoreańskiej produkcji
W licznych śledztwach odnotowano wykorzystanie pracy przymusowej w północnokoreańskich zakładach, zwłaszcza przy produkcji rzęs i peruk na eksport. Modele współpracy nierzadko obejmują finalizację półproduktów w specjalnych strefach i reeksport przez chińskich partnerów.
Zeznania byłych osadzonych i strażników opisują bardzo niskie wynagrodzenia, surowe warunki i systemowe nadużycia praw człowieka. Źródła te wskazują, że znacząca część wartości dodanej powstaje w warunkach przymusu.
Łańcuchy dostaw produktów konsumpcyjnych bywają nieprzejrzyste. Publikacje śledcze wskazywały przypadki powiązań znanych marek z dostawami komponentów pochodzących z KRLD (często nieintencjonalnie, na dalszych poziomach poddostaw), co uwidacznia skalę wyzwań audytowych.
Sankcje, ograniczenia handlowe i międzynarodowe ramy prawne regulujące handel z Koreą Północną
Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła wielowarstwowe sankcje, które drastycznie ograniczają handel, finansowanie i inwestycje związane z KRLD. Oto główne obszary restrykcji:
- handel uzbrojeniem – całkowite zakazy sprzedaży, transferu i dostaw broni oraz technologii podwójnego zastosowania;
- surowce strategiczne – zakaz eksportu m.in. węgla, rud żelaza, metali krytycznych i ziem rzadkich;
- energia i paliwa – limity importu ropy (ok. 4 mln baryłek/rok) i produktów rafinowanych (ok. 500 tys. baryłek/rok), zakaz importu gazu ziemnego;
- finanse i aktywa – zamrożenie aktywów osób i podmiotów wskazanych przez ONZ, ograniczenia dla instytucji finansowych;
- inwestycje i JV – zakaz nowych inwestycji i obowiązek wygaszania wspólnych przedsięwzięć z podmiotami z KRLD.
Jednocześnie praktyczna egzekucja sankcji bywa niespójna na granicy chińsko–północnokoreańskiej. Zidentyfikowano również mechanizmy omijania restrykcji, w tym działania maskujące pochodzenie ładunków:
- firmy–wydmuszki i pośrednicy – wielokrotne przeładunki i miksowanie ładunków w portach;
- ukrywanie tras morskich – wyłączanie systemów AIS i pływanie pod „wygodnymi banderami”;
- rebranding i reeksport – przepakowanie w portach chińskich (np. Dandong, Dalian) i wystawianie dokumentów pośredników.
Identyfikacja konsumencka i wyzwanie wykrywania północnokoreańskiego pochodzenia produktów
Wykrycie pochodzenia północnokoreańskiego jest trudne z powodu maskowania łańcuchów dostaw i rebrandingu, nawet jeśli teoretycznie prefiks 867 ułatwia rozpoznanie rejestracji w KRLD.
Aby ograniczyć ryzyko zakupów produktów związanych z KRLD, pomocne są następujące działania:
- weryfikacja prefiksów i etykiet – sprawdzanie numerów GS1 (np. 867) oraz porównywanie danych z informacjami producenta;
- preferowanie marek z twardymi audytami łańcucha dostaw – polityka zero tolerancji dla pracy przymusowej, raporty ESG i ścieżki dowodowe pochodzenia;
- monitorowanie list sankcyjnych i ostrzeżeń celnych – korzystanie z publicznych baz UE/USA i komunikatów organów nadzoru;
- żądanie dokumentacji od sprzedawców – deklaracje pochodzenia, świadectwa zgodności, raporty z inspekcji poddostawców;
- ostrożność przy produktach wysokiego ryzyka – zwłaszcza tanie wyroby tekstylne, rzęsy, peruki oraz komponenty „no-name”.
W wielu jurysdykcjach obowiązuje zakaz importu towarów wytworzonych pracą przymusową, lecz dochowanie należytej staranności pozostaje realnym wyzwaniem operacyjnym.
Kod 867 w kontekście globalnych systemów identyfikacji handlu
Prefiks 867 jest w obiegu głównie technicznie – zapewnia KRLD formalną zdolność do identyfikowania towarów w systemie GS1, choć jego użycie w regularnym handlu detalicznym rynków rozwiniętych jest marginalne.
Spotkanie produktu z kodem 867 w standardowym kanale sprzedaży w UE czy Ameryce Północnej jest rzadkie i może wskazywać na specyficzny przypadek importowy lub nadużycie oznakowania.
Analiza porównawcza regionalnych kodów kreskowych i pozycja Korei Północnej w globalnym systemie
Przydział 867 lokuje KRLD w azjatyckim przedziale prefiksów. Dla porównania wybrane kody regionu Azji i Pacyfiku prezentują się następująco:
| Kraj | Prefiks GS1 |
|---|---|
| Korea Południowa | 880 |
| Tajlandia | 885 |
| Singapur | 888 |
| Indie | 890 |
| Wietnam | 893 |
| Pakistan | 896 |
| Indonezja | 899 |
| Korea Północna | 867 |
Bliskość gospodarcza Chin (690–699) i KRLD (867) widoczna jest w praktyce łańcuchów dostaw, gdzie chińskie podmioty pośredniczą w znaczącej części obrotu towarowego z udziałem KRLD.
Udział Korei Północnej w systemie GS1 ma charakter formalny i gwarantuje spójność globalnej infrastruktury identyfikacyjnej, nawet jeśli rzeczywista transparentność handlu z KRLD pozostaje ograniczona.