Kod kreskowy 884 jest oficjalnym prefiksem GS1 przydzielonym Kambodży przez międzynarodową organizację Global Standards One. Warto jednak pamiętać, że prefiks wskazuje kraj rejestracji firmy, a nie koniecznie miejsce wytworzenia produktu. System GS1 bywa mylony z informacją o pochodzeniu wyrobów, dlatego poniżej znajdziesz klarowne wyjaśnienie jego zasad, znaczenie kodu 884, przegląd głównych produktów kambodżańskich oraz praktyczne wskazówki, jak rzetelnie ustalić kraj pochodzenia towaru.
Zrozumienie systemu kodów kreskowych i standardów GS1
System kodów kreskowych to fundament współczesnego handlu i logistyki. Kody kreskowe, znane jako EAN (European Article Number) lub GTIN (Global Trade Item Number), umożliwiają jednoznaczną identyfikację i śledzenie produktów w skali globalnej.
GS1 (dawniej EAN International) przydziela i reguluje standardy w ujęciu międzynarodowym. Każdy kraj ma własne biuro GS1, które nadaje firmom prefiksy – to pierwsze trzy cyfry kodu, będące identyfikatorem kraju rejestracji.
Kod EAN-13 (GTIN-13) składa się z 13 cyfr (prefiks kraju, numer firmy, numer produktu, suma kontrolna). Wersja EAN-8 (GTIN-8) służy do bardzo małych produktów.
Dzięki integracji EAN i UPC w ramach GTIN (od 2005 r.) firmy zyskały jednolity standard oznaczania wyrobów sprzedawanych na świecie. Standaryzacja przyspiesza sprzedaż, zmniejsza błędy i ułatwia wymianę danych w łańcuchu dostaw.
Dla szybkiej orientacji najważniejsze korzyści z kodów kreskowych to:
- szybsza obsługa przy kasie i automatyzacja ewidencji sprzedaży,
- dokładniejsze zarządzanie zapasami i redukcja braków,
- lepsza identyfikowalność partii w całym łańcuchu dostaw,
- mniej błędów ludzkich dzięki automatycznemu skanowaniu,
- spójna komunikacja danych między producentami i handlem.
Dla ułatwienia interpretacji składowych GTIN-13 zobacz prosty podział elementów kodu:
| Element | Opis |
|---|---|
| Prefiks GS1 | 2–3 pierwsze cyfry identyfikujące kraj rejestracji firmy |
| Numer firmy | kolejne 4–5 cyfr przypisane producentowi/dystrybutorowi |
| Numer produktu | następne 5 cyfr określające konkretną pozycję towarową |
| Suma kontrolna | ostatnia cyfra weryfikująca poprawność odczytu |
Kod kreskowy 884 – oficjalna desygnacja Kambodży w systemie GS1
Kod kreskowy 884 jest oficjalnym prefiksem GS1 przydzielonym wyłącznie Kambodży. Oznacza kraj rejestracji firmy w GS1 Cambodia (Barcode Cambodia), nie zaś gwarantowane miejsce produkcji wyrobu. Kambodża jako członek sieci GS1 może emitować globalnie rozpoznawalne kody dla swoich produktów.
Dla szybkiego rozróżnienia prefiksów w regionie Azji Południowo‑Wschodniej przydatne jest następujące zestawienie:
| Kraj/terytorium | Prefiks GS1 |
|---|---|
| Kambodża | 884 |
| Tajlandia | 885 |
| Singapur | 888 |
| Wietnam | 893 |
| Filipiny | 480 |
| Hongkong | 489 |
| Indonezja | 899 |
Istotne wyjaśnienie – rejestracja kodu kreskowego a rzeczywiste pochodzenie produktu
Pierwsze trzy cyfry kodu wskazują kraj rejestracji firmy, a nie miejsce wytworzenia produktu. W praktyce spółka może mieć rejestrację w jednym kraju, a produkcję rozproszoną po świecie.
Dla uniknięcia nieporozumień warto zapamiętać, dlaczego prefiks ≠ pochodzenie:
- rejestracja i siedziba spółki mogą być w innym kraju niż fabryki,
- spółki‑córki mają własne prefiksy, odmienne od korporacji macierzystej,
- dostawcy i lokalizacje produkcji zmieniają się bez zmiany kodu na produkcie.
Aby rzetelnie określić pochodzenie, czytaj oznaczenia na opakowaniu. „Made in Cambodia” lub „Manufactured in Cambodia” odnoszą się do miejsca wytworzenia, „Product of Cambodia” sugeruje pochodzenie surowca, a „Assembled in Cambodia” informuje o montażu.
Kraj pochodzenia w handlu ustala się według zasad istotnej transformacji lub wartości dodanej – a nie na podstawie prefiksu GS1. Preferencje celne często wymagają określonego progu lokalnej wartości dodanej.
Sektor tekstylny i odzieżowy – siła napędowa gospodarki Kambodży
Sektor odzieżowy odpowiada za ok. 80% eksportu Kambodży i zatrudnia ponad 335 400 osób (ok. 91% kobiet). Kraj jest znaczącym centrum szycia dla globalnych marek.
Najczęściej eksportowane kategorie obejmują m.in. swetry, bluzy, odzież damską i dziewczęcą, spodnie, żakiety, obuwie sportowe oraz torby i walizki.
Dla przejrzystości poniżej zestawienie najpopularniejszych towarów w 2024 roku i ich wartości eksportu:
| Kategoria | Wartość eksportu |
|---|---|
| Swetry rozpinane | 3,11 mld USD |
| Torby i walizki | 3,04 mld USD |
| Garnitury damskie (bez dzianiny) | 2,52 mld USD |
| Garnitury damskie (dzianina) | 1,94 mld USD |
W 2022 roku Kambodża miała ok. 4,5% udziału w światowym rynku odzieży, obuwia i artykułów podróżnych (eksport 12,67 mld USD). Główne rynki: USA, Kanada, Japonia, Wielka Brytania i Niemcy. W UE odzież i tkaniny stanowią ok. 74,2% importu z Kambodży (3,9 mld EUR), obuwie 12,6% (664 mln EUR), a rowery 5,8% (305 mln EUR).
Produkty rolnicze i naturalne z Kambodży
Kambodża eksportuje również szereg produktów rolnych i naturalnych, rozpoznawalnych na rynkach światowych:
- ryż jaśminowy – ceniony za aromat i jakość, z długą tradycją uprawy,
- ryby i owoce morza – istotna kategoria eksportu, choć w czasie pandemii COVID‑19 silnie osłabiona,
- drewno i wyroby drewniane – m.in. meble i opakowania (ok. 368 mln USD rocznie),
- guma naturalna – surowiec dla opon, uszczelek, rękawic i wyrobów przemysłowych,
- pieprz Kampot – produkt premium o chronionej renomie i wyjątkowym profilu smakowym,
- owoce, orzechy i warzywa – mniejszy, lecz stabilny segment eksportu.
Struktura gospodarcza i handel międzynarodowy Kambodży
Kambodża pozostaje gospodarką na ścieżce transformacji. W 2017 r. dochód na mieszkańca wyniósł 4022 USD (PPP) i 1309 USD nominalnie, a średnie tempo wzrostu PKB w latach 2001–2010 to 7,7%. Wiejskie gospodarstwa domowe w dużym stopniu opierają się na rolnictwie.
Główni partnerzy eksportowi to: USA (~58%), Niemcy (7,3%), Wielka Brytania (5,2%), Kanada (4,6%) i Wietnam (4,5%). Kambodża importuje głównie produkty naftowe, maszyny, materiały budowlane, pojazdy, farmaceutyki oraz złoto; kluczowi dostawcy to Tajlandia, Wietnam, Chiny, Hongkong, Singapur, Tajwan i Korea Południowa.
W ostatnich latach pojawiły się wyzwania handlowe – m.in. ograniczenie przez UE 20% preferencji w programie EBA (ok. 1 mld EUR eksportu rocznie), co objęło odzież, obuwie i artykuły podróżne.
Artykuły rzemieślnicze i pamiątki – tradycyjna twórczość Kambodży
Kambodża słynie z rzemiosła i sztuki: jedwabiu barwionego i tkanego tradycyjnie, rzeźb inspirowanych Angkor Wat, lakiernictwa oraz srebrnictwa. Odradzające się tkactwo i lokalne kooperatywy przywracają dawne techniki i wzornictwo.
Krama – tradycyjna kambodżańska chusta – ma dziesiątki praktycznych zastosowań. Oto najpopularniejsze sposoby użycia:
- ręcznik,
- koc,
- pareo,
- worek,
- nosidełko,
- sarong,
- osłona przed słońcem i zimnem,
- ozdoba.
W 2021 r. Kambodża wyeksportowała ok. 380 tys. USD lakierowanych mebli i dekoracji, a wartość eksportu biżuterii i metali szlachetnych sięga ok. 557,59 mln USD rocznie. Dzieła sztuki – od obrazów olejnych po miniaturowe rzeźby Apsara – są szeroko dostępne na lokalnych rynkach.
Owoce morza i tradycyjna kuchnia – gastronomiczne skarby Kambodży
Kuchnia khmerska silnie czerpie z darów Zatoki Tajlandzkiej. W Kep słynny Crab Market serwuje świeże kraby i krewetki, a pieprz Kampot tworzy z nimi kultowe połączenie smaków.
Podstawą wielu dań jest ryż jaśminowy, często łączony z mięsem i warzywami, grillowanymi lub w curry. Najczęściej stosowane składniki to:
- pieprz Kampot,
- kurkuma,
- galangal,
- imbir,
- trawa cytrynowa,
- liście limonki kaffir.
Porady dotyczące weryfikacji rzeczywistego pochodzenia produktów
Aby wiarygodnie ustalić pochodzenie towaru, kieruj się praktycznymi zasadami:
- Etykieta kraju pochodzenia – zwracaj uwagę na „Made in/Manufactured in/Product of Cambodia”, bo niosą inne znaczenia (produkcja, surowce, montaż);
- Certyfikaty i znaki jakości – szukaj np. Seal of Authenticity od Angkor Handicraft Association dla wyrobów rzemieślniczych;
- Weryfikacja producenta – sprawdzaj rejestry i stronę producenta (lokalizacje zakładów, opisy procesu wytwarzania);
- Opinie i transparentność – recenzje oraz informacje dystrybutorów (np. Artisans Angkor, Santuk Silk Farm, Lotus Silk) pomagają potwierdzić pochodzenie.
Sektor ceramiki i tradycyjnych rzemiosł
Obok jedwabiu, lakiernictwa i rzeźby, Kambodża ma bogatą tradycję ceramiki – od naczyń użytkowych po dekoracyjne wyroby, wytwarzane metodami kultywowanymi od stuleci.
Nowe inicjatywy wspierają biżuterię o wzornictwie łączącym motywy khmerskie z nowoczesną estetyką, a także torby i akcesoria z recyklingu. Zakup lokalnych wyrobów wspiera społeczności i gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Turystyka i gospodarka Kambodży
Turystyka dynamicznie rosła: od 219 tys. przyjazdów w 1997 r. do ponad 2 mln w 2007 r. Goście – zwłaszcza odwiedzający Angkor Wat – kupują lokalne rzemiosło, żywność i pamiątki, wspierając małych producentów.
Rozbudowa infrastruktury w Phnom Penh, Siem Reap i Sihanoukville wzmocniła handel lokalnymi produktami. Hotele, hostele i restauracje stały się ważnymi punktami sprzedaży regionalnych wyrobów.
Wyzwania i przyszłość handlu kambodżańskiego
Pandemia COVID‑19 uderzyła w tekstylia i turystykę; spadł też eksport ryb. Dodatkowym obciążeniem stały się ograniczenia preferencji EBA w UE.
Dominacja kobiet w zatrudnieniu w tekstyliach uwypukla znaczenie standardów pracy i płac. Odpowiedzialny handel i etyczna produkcja to klucz do zrównoważonego rozwoju sektora.
Perspektywy pozostają jednak perspektywiczne: UE i inwestorzy dostrzegają potencjał w turystyce, edukacji i usługach, a urbanizacja napędza popyt na nowe kategorie produktów.
System GS1 w przyszłości – migracja do kodów 2D
Globalny standard przechodzi na kody dwuwymiarowe. Do końca 2027 roku wszystkie systemy kasowe mają odczytywać GTIN w kodach 2D, a od 2028 r. producenci mogą polegać wyłącznie na 2D (opcjonalnie).
Kody 2D (GS1 QR, GS1 DataMatrix) mieszczą do 7000 znaków, w tym daty, wagi netto, numery partii i serie. Dla firm to wyzwanie wdrożeniowe, ale też szansa na większą przejrzystość i walkę z podróbkami.
Najważniejsze korzyści z przejścia na kody 2D obejmują:
- więcej danych dla konsumentów (skład, pochodzenie, certyfikacje),
- lepszą identyfikowalność partii i szybsze wycofania z rynku,
- silniejszą ochronę marki i ograniczenie fałszerstw,
- sprawniejszą komunikację w łańcuchu dostaw.
Kambodżańskie firmy eksportujące będą musiały zmodernizować etykietowanie, co wzmocni zaufanie do produktów i ułatwi dostęp do rynków wymagających pełniejszej informacji o towarach.