Prefiks 690–699 w kodzie kreskowym to jedno z najczęściej wyszukiwanych zagadnień przez konsumentów chcących zidentyfikować pochodzenie produktów. Jednak wbrew powszechnym przekonaniom, pierwszy segment numeru nie wskazuje miejsca produkcji, lecz jedynie kraj, w którym przedsiębiorstwo zarejestrowało się w systemie GS1.
Niniejszy artykuł wyjaśnia, jak działa system kodów dla Chin, prostuje najczęstsze mity, wskazuje kluczowe kategorie chińskiego eksportu i przedstawia skalę udziału Chin w globalnych łańcuchach dostaw. Chiny, jako „fabryka świata”, odpowiadają za produkcję przeszło 28% światowych towarów przemysłowych oraz ponad 70% elektroniki użytkowej, choć wiele z tych produktów nosi kody z prefiksem zarejestrowanym w innych krajach. Zrozumienie tej złożoności to kluczowa kompetencja konsumenta, importera i przedsiębiorcy na rynku międzynarodowym.
System kodów kreskowych GS1 i przypisanie prefiksów krajowych
Anatomia kodu kreskowego EAN-13
Kod EAN-13 składa się z trzynastu cyfr, z których każda pełni precyzyjną funkcję w identyfikacji produktów. Najważniejsze elementy to:
- prefiks GS1 – pierwsze trzy cyfry oznaczające kraj rejestracji w GS1, a nie miejsce produkcji;
- kod producenta – cztery do dziewięciu cyfr przydzielonych przez lokalną organizację GS1 (długość zależna od wielkości firmy);
- kod produktu – ciąg cyfr nadawany przez producenta w celu rozróżnienia wariantów;
- cyfra kontrolna – wyliczana algorytmem modulo 10 w celu weryfikacji poprawności numeru.
Funkcja organizacji GS1 i proces rejestracji
GS1 to międzynarodowa organizacja non-profit zarządzająca systemem znakowania produktów. Firma rejestruje się w oddziale GS1 właściwym dla kraju siedziby i otrzymuje unikalny prefiks, którym rozpoczynają się wszystkie jej kody – niezależnie od miejsca wytworzenia. Licencja jest odnawialna i zwykle wiąże się z opłatą.
prefiks GS1 firmy określa, która organizacja krajowa GS1 go przydzieliła, a nie określa kraju pochodzenia/produkcji lub dystrybucji produktu
To kluczowe: prefiks 690–699 nie oznacza, że produkt powstał w Chinach.
Zakresy kodów kreskowych przypisane Chinom
Prefiksy 690–699 i 680–681 – oficjalne przypisanie
Chińskiej Republice Ludowej przydzielono prefiksy 680–681 oraz 690–699. W praktyce każdy podmiot zarejestrowany w GS1 China stosuje kody zaczynające się od jednego z tych zakresów. Prefiks odzwierciedla kraj rejestracji firmy w GS1, a nie kraj produkcji – produkty mogą powstawać w wielu państwach równolegle.
Możliwość wielokrajowej produkcji pod jednym kodem
Jedna firma może wytwarzać asortyment w różnych krajach, zachowując ten sam prefiks. Przykładowo, chińska korporacja z fabrykami w Chinach, Wietnamie, Bangladeszu i Indonezji oznacza wszystkie produkty prefiksem 690–699. Z kolei polska spółka produkująca w Chinach, ale zarejestrowana w GS1 Polska, będzie używać prefiksu 590. Ta elastyczność rodzi mit, że prefiks mówi o pochodzeniu – a nie mówi.
Zakres innych prefiksów i porównanie międzynarodowe
Dla szerszego kontekstu poniżej zebrano przykładowe zakresy prefiksów GS1 w wybranych krajach i obszarach:
| Kraj/obszar | Zakres(y) prefiksów | Uwagi |
|---|---|---|
| Stany Zjednoczone i Kanada | 000–019, 050–059, 060–099, 100–139 | szeroki zakres dla dużych rynków |
| Francja i Monako | 300–379 | prefiksy europejskie |
| Niemcy | 400–440 | duży rynek UE |
| Polska | 590 | prefiks jednocyfrowy |
| Holandia | 870–879 | przykład: 871 |
| Włochy, San Marino, Watykan | 800–839 | wspólna pula |
| Japonia | 450–459, 490–499 | dwa zakresy |
| Ograniczona dystrybucja | 200–299 | m.in. marki własne sieci |
Demitologizacja – co kod kreskowy rzeczywiście oznacza
Mit numer jeden – prefiks wskazuje kraj produkcji
Najczęstszy błąd to przekonanie, że pierwsze cyfry mówią o lokalizacji fabryki. PolitiFact ocenił to twierdzenie jako „w większości fałszywe”. Prefiksy GS1 przydzielają zakresy numeracyjne firmom zarejestrowanym w danym kraju – nie są informacją o miejscu wytworzenia.
Mit numer dwa – wszystkie produkty z danego kraju mają identyczne prefiksy
Produkty wytworzone w jednym kraju mogą mieć prefiks innego kraju, jeśli producent jest tam zarejestrowany. Prefiks odzwierciedla wyłącznie miejsce rejestracji w GS1, a nie kraj produkcji.
Mit numer trzy – kod zawiera informacje o rzeczywistym miejscu produkcji
Kod EAN-13 to wyłącznie identyfikator producenta i produktu. Żaden element EAN-13 nie koduje lokalizacji fabryki.
Mit numer cztery – specyficzne zakresy identyfikują określone kraje pochodzenia
Zakresy (np. 460–469 dla Rosji) dotyczą kraju rejestracji. Aby poznać pochodzenie, szukaj oznaczenia „made in…”, certyfikatów lub kontaktuj się z producentem.
Rzeczywista funkcja kodów kreskowych w systemie GS1
Identyfikacja producenta i dystrybutora
Pierwszorzędną funkcją kodu jest jednoznaczna identyfikacja producenta i konkretnego produktu. Prefiks kraju to identyfikator administracyjny nadany przez GS1 – kluczowy dla logistyki i sprzedaży, nie dla wykazywania miejsca wytworzenia.
Wsparcie międzynarodowego handlu i standaryzacji
GS1 to globalny standard znakowania i skanowania. Każdy kraj ma przydzielone zakresy, co eliminuje duplikaty i upraszcza zarządzanie numeracją. Podział ma charakter administracyjny – nie informuje o lokalizacji produkcji.
Chiny w systemie globalnej produkcji
Dominacja Chin w produkcji światowej
Chiny są liderem produkcji przemysłowej, odpowiadając za ponad 28% globalnych wytworów przemysłu. W elektronice użytkowej ich udział przekracza 70%. Skala, infrastruktura, doświadczenie i dostęp do surowców budują pozycję „fabryki świata”.
Ewolucja – od tanich towarów do high-tech
Od lat 90. kierunek zmienił się z prostych wyrobów na wysokie technologie. W 2019 r. eksport high‑tech z Chin wyniósł 715,8 mld USD, a wraz z Hongkongiem przekroczył bilion. Średnioroczny wzrost 2007–2019 to 6,3%.
Chińskie marki – od kopii do innowacji
Marki takie jak Xiaomi, Huawei, Realme, DJI, Anker stały się globalnymi graczami. W Polsce Redmi Note biło rekordy sprzedaży do 1000 zł, a Huawei był jedną z najczęściej wybieranych marek. Percepcja „made in China” przesuwa się w stronę solidności i nowoczesności.
Rola Chin w łańcuchach dostaw
Chiny dostarczają nie tylko produkty finalne, ale i kluczowe komponenty. Eksport w grudniu 2025 r. osiągnął 357,8 mld USD (+6,6% r/r). Największe grupy: maszyny i sprzęt transportowy, urządzenia elektryczne, telekomunikacja, chemia, żywność. UE i USA to najważniejsze rynki zbytu (po ponad 15% każdy).
Najpopularniejsze produkty chińskiego eksportu
Elektronika użytkowa i komponenty
Największa kategoria eksportowa to elektronika: powerbanki, smartwatche, głośniki Bluetooth, ładowarki, kable. W smartfonach Chiny dostarczają kompletne urządzenia (Xiaomi, OPPO, Realme, Honor) i komponenty dla wielu marek. Ponad 70% światowej elektroniki powstaje w Chinach. Samsung, Sony, Dell, HP, Nintendo wytwarzają tam znaczną część asortymentu. W smart home dominują inteligentne gniazdka, żarówki, czujniki i prosta automatyka.
Odzież, tekstylia i akcesoria modowe
Chiny to największe globalne źródło tekstyliów. Odzież codzienna, sportowa, formalna i dziecięca trafia do Europy, w tym Polski. Coraz silniejszy nacisk na zrównoważoną produkcję (bawełna organiczna, bambus, recykling). Przykładem jest rosnąca popularność marek łączących korzystną cenę z dobrym wzornictwem.
Zabawki i produkty dla dzieci
Chiny są największym producentem i eksporterem zabawek, dostarczając ponad 75% globalnej podaży. Yiwu i Guangzhou to kluczowe huby. LEGO, Mattel i Hasbro zlecają tam znaczącą produkcję zgodnie z restrykcyjnymi normami bezpieczeństwa.
Sprzęt i akcesoria do smart home
Segment automatyki domowej rośnie dynamicznie: gniazdka Wi‑Fi, żarówki sterowane aplikacją, czujniki ruchu/temperatury/wilgotności oraz proste systemy. Chińscy producenci szybciej wdrażają innowacje i utrzymują atrakcyjne ceny.
Meble, artykuły domowe i wyposażenie kuchni
Silny eksport obejmuje oświetlenie, drobne AGD, akcesoria do przechowywania i sprzątania, narzędzia, produkty ogrodowe i dekoracje. Haier jest rozpoznawalny w AGD (lodówki, pralki, klimatyzatory). Coraz popularniejsze są produkty ekologiczne i wielorazowe.
Motoryzacja i komponenty transportowe
Rosnący eksport aut i części: MG, Omoda, BYD, Jaecoo, Seres, BAIC oferują napędy elektryczne, systemy bezpieczeństwa i ADAS L2+. W Polsce w maju 2025 r. chińskie pojazdy to 7,1% nowych rejestracji, a MG HS/MG4 uzyskały 5 gwiazdek Euro NCAP. Komponenty (akumulatory, elektronika, systemy bezpieczeństwa) eksportowane są masowo.
Jak rzeczywiście sprawdzić pochodzenie produktu
Dla szybkiej orientacji skorzystaj z poniższej checklisty:
- sprawdź oznaczenie „made in” – na opakowaniu, metce lub tabliczce znamionowej zwykle widnieje jednoznaczna informacja;
- przeczytaj detale opakowania i deklaracje – szukaj adresu producenta/dystrybutora, certyfikatów, logotypów krajowych i wzmianek o komponentach;
- zweryfikuj online lub skontaktuj się z producentem – porównaj dane w sklepach i bazach (np. Allegro, Amazon) lub zapytaj firmę bezpośrednio;
- uwzględnij złożoność łańcuchów dostaw – komponenty mogą pochodzić z wielu krajów, a prawo różnie definiuje „kraj pochodzenia”.
Etykiety „made in” i oznaczenia producenta
Najbardziej wiarygodnym źródłem informacji o pochodzeniu jest oznaczenie na opakowaniu („made in”, „produced in”, „manufactured in”). Zwróć uwagę na adres podmiotu odpowiedzialnego i znaki zgodności.
Badanie szczegółów opakowania i deklaracji
Informacje bywają na boku, spodzie pudełka lub na osobnej etykiecie. Producenci czasem wskazują pochodzenie komponentów (np. „Produced in Germany from domestic and imported materials”). To ważne dla wspierających lokalną gospodarkę lub unikających wybranych krajów.
Kontakt z producentem i weryfikacja online
Gdy brakuje danych, skontaktuj się z producentem lub dystrybutorem. Wyszukaj produkt po kodzie kreskowym, marce i modelu. Allegro i Amazon często wymagają podania kraju produkcji w opisach.
Limity i wyzwania w ustalaniu pochodzenia
Tajemnica handlowa, złożone łańcuchy dostaw i brak obowiązku ujawniania szczegółów utrudniają pełną weryfikację. Przykładowo, smartfon może mieć procesor z Tajwanu, wyświetlacz z Korei, kamery z Chin i być złożony w Wietnamie. Pojęcie „kraju pochodzenia” bywa umowne i zależy od kontekstu prawnego.
Praktyczne przykłady – kiedy kod kreskowy myli
Przykład płynów myjących Softlan
Kody zaczynające się od 871 sugerowałyby Holandię (prefiks 870–879), a płyny Softlan produkowane są wyłącznie na rynek niemiecki. Prefiks 871 oznacza rejestrację w holenderskim GS1 – nie miejsce wytworzenia.
Marki zachodnie produkowane w Chinach
Samsung (prefiks 880) produkuje wiele smartfonów, pamięci i wyświetlaczy w Chinach. Apple zleca montaż większości urządzeń fabrykom kontraktowym w Chinach. Nike wytwarza w Chinach i Wietnamie, lecz używa prefiksów zgodnych z rejestracją. Dell, HP i Nintendo korzystają z chińskich linii montażowych. Lenovo dostarcza komputery „Made in PRC” globalnie – prefiks może wskazywać inny kraj rejestracji.
Polskie firmy z produkcją w Chinach
Wiele polskich marek zarejestrowanych w GS1 Polska (prefiks 590) produkuje w Chinach lub innych krajach Azji. Polska jest czwarta w Europie pod względem wartości produkcji zabawek – w 2024 r. eksport wyniósł 2,6 mld euro, a wysyłki do Chin wzrosły o 392% r/r do 23 mln euro.
Wyliczanie cyfry kontrolnej – rola bezpieczeństwa
Algorytm modulo 10
Ostatnia cyfra EAN-13 to cyfra kontrolna wyliczana algorytmem modulo 10, co zmniejsza ryzyko błędów skanowania. Kroki obliczania wyglądają następująco:
- wypisz pierwsze 12 cyfr numeru (bez cyfry kontrolnej);
- licząc od końca, pomnóż cyfry na pozycjach nieparzystych przez 3, parzyste pozostaw bez zmian;
- zsumuj wszystkie wartości cząstkowe;
- cyfra kontrolna to najmniejsza cyfra, którą należy dodać do sumy, aby była podzielna przez 10.
Jeśli wyliczona cyfra nie zgadza się z ostatnią cyfrą kodu, to sygnał potencjalnego błędu druku, uszkodzenia lub próby podrobienia.
Przyszłość kodów kreskowych – kody 2D i nowe technologie
Ewolucja od kodów 1D do 2D
Klasyczne kody liniowe (1D), jak EAN-13, ustępują miejsca rozwiązaniom 2D, m.in. QR i DataMatrix. Kody 2D mają większą pojemność informacyjną i mogą zawierać m.in. dane o producencie, dacie i partii, warunkach przechowywania czy – zależnie od wdrożenia – kraju pochodzenia.
Strategie przejścia i podwójne etykietowanie
Firmy coraz częściej stosują podwójne etykietowanie (1D + 2D), co ułatwia płynne przejście bez natychmiastowej wymiany infrastruktury skanowania.
Rola kodów 2D w ochronie konsumenta
Najważniejsze korzyści z punktu widzenia bezpieczeństwa i transparentności to:
- większa odporność na fałszerstwa – możliwość dodania zaszyfrowanych elementów weryfikacyjnych;
- lepsza identyfikowalność – śledzenie etapów drogi produktu od fabryki po sklep;
- dostęp do szczegółowych danych – szybkie sprawdzenie partii, daty i parametrów jakościowych;
- usprawnione wycofania i reklamacje – dokładne namierzanie wadliwych serii.