Kod kreskowy 893 jest przydzielony Wietnamowi przez organizację GS1 i stanowi prefiks dla produktów zarejestrowanych przez firmy w wietnamskim oddziale systemu EAN-13. Wbrew powszechnemu przekonaniu liczby na kodzie kreskowym nie wskazują bezpośrednio kraju pochodzenia produktu, lecz jedynie kraj rejestracji firmy. Wietnam, jako drugi na świecie producent kawy i ważny gracz w elektronice, tekstyliach oraz produktach spożywczych, eksportuje towary o wartości przekraczającej 400 miliardów dolarów rocznie, z których wiele oznaczonych jest kodem 893. W tym tekście wyjaśniamy system kodów kreskowych, jego znaczenie oraz praktyczne informacje o handlu wietnamskim i kluczowych towarach eksportowych.
System kodów kreskowych GS1 i funkcja prefiksów krajowych
Czym jest kod kreskowy i jak funkcjonuje system GS1
Kod kreskowy to standard identyfikacji produktów, który umożliwia szybkie rozpoznanie towarów w logistyce, magazynowaniu i sprzedaży. System GS1 (dawniej European Article Numbering) działa globalnie, przydzielając firmom identyfikatory w oparciu o prefiksy krajowe, co standaryzuje identyfikację w całym łańcuchu dostaw.
Firmy korzystające z kodów rejestrują się w lokalnym oddziale GS1. W Wietnamie jest to GS1 Vietnam działające pod nadzorem Directorate for Standards, Metrology and Quality (STAMEQ). Po rejestracji firma otrzymuje prefiks krajowy, który rozpoczyna każdy nadany jej produktom kod.
Najpowszechniejszy format to EAN-13 (GTIN-13) złożony z 13 cyfr. Dla czytelności, podział poszczególnych części wygląda następująco:
- pierwsze trzy cyfry – prefiks GS1 wskazujący kraj rejestracji firmy;
- kolejne cztery cyfry – numer producenta lub dystrybutora;
- następne pięć cyfr – unikalny kod produktu nadany przez producenta;
- ostatnia cyfra – cyfra kontrolna weryfikująca poprawność całego numeru.
Ten logiczny podział pozwala jednoznacznie identyfikować każdy produkt w globalnym łańcuchu dostaw.
Obok EAN-13 stosuje się również inne formaty, szczególnie w sytuacjach ograniczonego miejsca na opakowaniu lub potrzeby zakodowania danych dodatkowych:
- EAN-8 (GTIN-8) – skrócona wersja dla małych opakowań;
- EAN/GS1-128 (GTIN-128) – nośnik danych dodatkowych (np. data, partia, waga);
- EAN-14 (GTIN-14) – opakowania zbiorcze i logistyczne.
Historia kodów kreskowych sięga 1949 roku (patent Woodlanda i Silvera), a praktyczne wdrożenie w handlu detalicznym nastąpiło w 1974 roku.
Rola prefiksu krajowego w identyfikacji produktów
Prefiks krajowy (pierwsze trzy cyfry EAN-13) przydziela międzynarodowa organizacja GS1 krajowym oddziałom, co umożliwia firmom w danym kraju generowanie własnych kodów. Wietnam otrzymał prefiks 893, więc kody firm zarejestrowanych w GS1 Vietnam rozpoczynają się od 893.
Dla orientacji w często spotykanych prefiksach przydatne jest poniższe zestawienie:
| Kraj/obszar | Zakres prefiksów GS1 |
|---|---|
| Stany Zjednoczone i Kanada | 000–139 |
| Francja i Monako | 300–379 |
| Niemcy | 400–440 |
| Japonia | 450–499 |
| Wielka Brytania | 500–509 |
| Polska | 590 |
| Chiny | 690–695 |
| Wietnam | 893 |
Prefiks nie mówi o miejscu produkcji, a jedynie o kraju rejestracji firmy. Globalne korporacje rejestrują marki w różnych krajach, a produkcję lokują tam, gdzie jest to biznesowo uzasadnione.
Kod kreskowy 893 – przypisanie dla Wietnamu i jego znaczenie
Wietnam w systemie GS1 i prefiks 893
Prefiks 893 to unikalny identyfikator przyznany GS1 Vietnam. Każda firma zarejestrowana w tym oddziale stosuje prefiks 893 na początku swoich kodów. Członkostwo Wietnamu w GS1 (od 1995 r.) ułatwiło lokalnym firmom płynne wejście do globalnych łańcuchów dostaw.
Przydział prefiksu nie ogranicza miejsca produkcji – wietnamska firma może wytwarzać w kraju lub zlecać produkcję poza granicami, zachowując prefiks 893. Analogicznie, zagraniczny producent wytwarzający w Wietnamie może używać prefiksu swojego kraju rejestracji.
Jak rozpoznać produkt z kodem 893
Identyfikacja jest prosta – wystarczy odczytać pierwsze trzy cyfry kodu na opakowaniu lub zeskanować go aplikacją mobilną. Pamiętaj, że prefiks wskazuje rejestrację firmy, a nie koniecznie miejsce produkcji.
Jeśli chcesz szybko zweryfikować pochodzenie i dane produktu, skorzystaj z poniższych kroków:
- sprawdź pierwsze trzy cyfry – 893 to prefiks przypisany Wietnamowi,
- użyj aplikacji mobilnej do skanowania kodów (np. Scan and Check opracowanej przez STAMEQ),
- poszukaj na opakowaniu oznaczeń typu „Made in Vietnam” lub „Wyprodukowano w Wietnamie”.
Istotne rozróżnienia – kod kreskowy a pochodzenie produktu
Mit – kod kreskowy wskazuje na kraj produkcji
Najczęstszy mit: prefiks to kraj produkcji. W rzeczywistości prefiks informuje wyłącznie o kraju rejestracji firmy w systemie GS1. System zaprojektowano dla celów administracyjnych i logistycznych, a nie do oznaczania pochodzenia.
Przykładowo, produkt z kodem 590 (Polska) może być wytwarzany poza Polską, a towar powstały w Wietnamie może trafić na rynek pod prefiksem innego kraju – zależnie od miejsca rejestracji dystrybutora.
Rozróżnienie między krajem rejestracji a krajem produkcji
Kraj rejestracji to państwo, w którym firma zarejestrowała się w GS1. Kraj produkcji to realne miejsce wytwarzania, montażu lub przetworzenia. Te dwie informacje często się różnią, co wynika z globalnych strategii podatkowych, logistycznych i kosztowych.
W praktyce koncern zarejestrowany np. w Niemczech (400–440) może produkować w Wietnamie, Chinach czy Polsce – a konsument widzi na opakowaniu niemiecki prefiks.
Jak prawidłowo sprawdzić pochodzenie produktu
Najbardziej wiarygodne jest oznaczenie kraju pochodzenia na opakowaniu. Dla wielu kategorii (zwłaszcza spożywczych) wymaga tego prawo – aby nie wprowadzać konsumenta w błąd.
Wśród produktów, dla których w UE zwykle wskazuje się pochodzenie, znajdują się m.in.:
- produkty pochodzenia zwierzęcego i mięso,
- mleko, produkty mleczne oraz mleko przetworzone,
- zboża nieprzetworzone i rośliny strączkowe,
- cukier i oliwa z oliwek,
- miód, pieczarki i ślimaki.
Wietnam – potęga handlowa i główni producenci towarów
Wietnam w globalnej gospodarce
Wietnam od dekad notuje dynamiczny wzrost. PKB w 2022 r. przekroczyło 408 mld USD, a kraj zajmuje 36. miejsce na świecie. Eksport to filar gospodarki – główne kierunki to USA, Chiny, Korea Południowa, Japonia i UE.
Główne sektory eksportowe Wietnamu
Poniższa tabela porządkuje najważniejsze kategorie wietnamskiego eksportu wraz z przykładowymi wartościami:
| Kategoria | Wartość eksportu (mld USD) | Uwagi |
|---|---|---|
| Urządzenia telekomunikacyjne i audio‑video | 96,53 | dane 2023 |
| Urządzenia elektryczne | 42,54 | dane 2023 |
| Komputery i urządzenia biurowe | 21,28 | dane 2023 |
| Smartfony i komponenty | 78,5 | dane 2024 |
| Odzież dziana (knit apparel) | 21,2 | dane roczne |
| Odzież tkana (woven apparel) | 19,7 | dane roczne |
| Obuwie | 25,4 | jeden z liderów światowych |
| Produkty rybne i owoce morza | 9,8 | akwakultura |
| Drewno i wyroby z drewna | 6,5 | meble i komponenty |
| Kawa | 5,0 | rekord 2024 |
Zróżnicowany portfel eksportowy potwierdza wszechstronność wietnamskiej produkcji.
Więksi producenci i inwestorzy zagraniczni w Wietnamie
Największe międzynarodowe koncerny napędzają eksport – szczególnie w elektronice:
- Samsung Electronics – największy inwestor (kapitał 23,2 mld USD), ok. 60% globalnej produkcji telefonów w Wietnamie, eksport w 2024 r. 54 mld USD;
- Intel Products Vietnam – eksport układów scalonych ok. 13 mld USD, montaż i testy chipów, ponad 2700 pracowników;
- LG Electronics – eksport ok. 8 mld USD, panele OLED i AGD, rozwój mocy w Hai Phong;
- Foxconn, GoerTek, Luxshare ICT, Pegatron – kluczowi poddostawcy komponentów dla marek takich jak Apple i Samsung.
Najpopularniejsze produkty wietnamskie
Kawa wietnamska – ikona eksportu
Wietnam to drugi producent kawy na świecie (głównie robusta, ok. 80% produkcji), ale wytwarza też cenioną arabikę. W 2024 r. eksport kawy osiągnął rekordowe 5 mld USD.
Dla szybkiego rozeznania w specyfice kawy wietnamskiej warto zapamiętać:
- robusta – wyższa zawartość kofeiny, intensywny smak, niższa cena,
- arabika – wyższa kwasowość, słodszy profil, cena zwykle ok. 2x wyższa,
- parzenie „phin” – metalowy filtr, często z mlekiem skondensowanym,
- marki – Trung Nguyen, Highlands Coffee z globalną dystrybucją.
Elektronika i smartfony
Smartfony i komponenty to największa kategoria eksportowa (w 2024 r. 78,5 mld USD). Za skalę odpowiada relokacja mocy produkcyjnych globalnych marek do Wietnamu.
Kluczowe czynniki, które przesunęły produkcję z Chin do Wietnamu, to:
- rosnące koszty pracy w Chinach,
- niepewność związana z wojną handlową USA–Chiny,
- młoda populacja i konkurencyjne płace w Wietnamie,
- stabilne, proinwestycyjne otoczenie biznesowe.
Drugim filarem są komponenty elektroniczne – w 2024 r. eksport sięgnął 72,56 mld USD (+27% r/r), umacniając sektor półprzewodników. Trzecia kategoria to komputery, laptopy i tablety – z rosnącym udziałem poddostawców Apple.
Tekstylia, odzież i obuwie
Odzież dziana i tkana odpowiada łącznie za ok. 40,9 mld USD eksportu (dziana 21,2 mld USD, tkana 19,7 mld USD), a obuwie – ok. 25,4 mld USD. Wietnam jest jednym z liderów światowej produkcji obuwia, szyjąc m.in. dla Nike, Adidas i Puma.
Łańcuchy zintegrowane pionowo (przędzenie–tkanie–szycie–pakowanie) zapewniają szybkość i efektywność kosztową. Hoi An słynie z krawiectwa na miarę nawet w 24–48 h.
Produkty spożywcze i rolne
Poza kawą ważne są także inne kategorie żywności i surowców naturalnych. Dla szybkiej orientacji:
- ryby i owoce morza – ok. 9,8 mld USD eksportu,
- drewno i wyroby z drewna – ok. 6,5 mld USD,
- ceramika z Bat Trang – wielowiekowe rzemiosło z eksportem premium,
- herbata, przyprawy, mięta – rosnący popyt globalny,
- produkty naturalne i ekologiczne – szybki wzrost udziału w eksporcie.
Umowa handlowa UE–Wietnam (EVFTA) i jej znaczenie
Ramy prawne i główne postanowienia umowy
EVFTA (weszła w życie 1.08.2020) zasadniczo zniosła cła na większość towarów w handlu między UE a Wietnamem. Docelowo zniesienie obejmie 99% pozycji taryfowych.
Najważniejsze korzyści i mechanizmy w EVFTA to:
- stopniowe znoszenie ceł (Wietnam: 65% od razu, reszta do 2030; UE: 71% od razu, reszta w 7 lat),
- kontyngenty bezcłowe dla „wrażliwych” produktów (np. ryż, kukurydza, cukier, oliwa, przetwory rybne),
- uproszczenia celne i zbliżenie wymogów technicznych,
- wzmocniona ochrona własności intelektualnej i oznaczeń geograficznych (169 unijnych i 39 wietnamskich).
Korzyści dla polskich przedsiębiorców i konsumentów
Polscy eksporterzy i importerzy odczuli spadek barier w dostępie do rynku. W 2021 r. wymiana Polska–Wietnam przekroczyła 4,6 mld USD (+25% r/r). Eksport z Polski do Wietnamu wyniósł > 500 mln USD (w tym rolno‑spożywczy 170,2 mln USD).
Dla szybkiego przeglądu efektów EVFTA z perspektywy Polski:
- niższe koszty wejścia i większa konkurencyjność polskich towarów,
- tańszy import elektroniki, obuwia i tekstyliów dla konsumentów,
- uproszczone procedury i krótsze czasy odpraw,
- lepsza ochrona marek i oznaczeń geograficznych.
Certyfikaty pochodzenia i wymogi proceduralne
Aby skorzystać z preferencji celnych EVFTA, towar musi spełnić reguły pochodzenia, co potwierdza świadectwo pochodzenia lub deklaracja eksportera (do 6000 EUR wartości przesyłki).
W praktyce niezbędny jest komplet dokumentów, w tym:
- faktura handlowa i lista pakowa,
- świadectwo/deklaracja pochodzenia (lub rejestracja w systemie REX),
- konosament lub lotniczy list przewozowy,
- dla towarów wrażliwych: certyfikaty sanitarne, fitosanitarne lub zdrowotne.
Importer powinien zweryfikować, czy materiały z krajów trzecich zostały wystarczająco przetworzone w UE lub Wietnamie.
Jak znaleźć dostawców i importować z Wietnamu
Platformy B2B i katalogi producentów
W poszukiwaniu sprawdzonych dostawców warto korzystać z wiarygodnych platform B2B:
- Alibaba – globalny marketplace z rosnącą bazą producentów z Wietnamu,
- Vietfactory – katalog ponad 50 tys. wietnamskich dostawców i moduł RFS,
- AceVN – producenci i usługodawcy w 19 kategoriach w regionie,
- AllBiz i Global Sources – szeroki przekrój branż oraz systemy weryfikacji dostawców.
Targi handlowe w Wietnamie
Bezpośredni kontakt na targach przyspiesza weryfikację jakości i negocjacje:
- Vietnam Foodexpo – sektor spożywczy (ok. 20 tys. odwiedzających, 400 wystawców),
- Hanoi Plas – przetwórstwo tworzyw i druk,
- Vietnam International Textile & Apparel Accessories Exhibition – tekstylia (ok. 10 tys. odwiedzających, 500 wystawców),
- International Footwear & Leather Exhibition – obuwie i wyroby skórzane (ok. 15 tys. odwiedzających, 750 wystawców),
- Vietfood & Beverage – żywność i napoje (ok. 17 tys. odwiedzających, 550 wystawców),
- Automechanika Ho Chi Minh City – motoryzacja (20–50 tys. odwiedzających, ok. 500 wystawców).
Hale targowe w Ho Chi Minh i Hanoi
Hurtowe hale i rynki to miejsce szybkich zakupów i negocjacji cen:
- Chợ Bình Tây (Ho Chi Minh) – tkaniny (jedwab, welur), przyprawy, wyroby medycyn Wschodu,
- Chợ Hôm – Đức Viên (Hanoi) – tekstylia, odzież, akcesoria, FMCG,
- Chợ Nành Ninh Hiệp – zaplecze dla branży tekstylno‑odzieżowej,
- Soái Kình Lâm (Dong Khanh) – ok. 500 sklepów tekstyliów w cenach hurtowych,
- Chợ Thiếc – biżuteria sztuczna, wyroby ze srebra i złota.
Wietnam w kontekście handlu międzynarodowego
Relacje handlowe między Polską a Wietnamem
Wietnam to największy partner Polski w ASEAN. W 2021 r. obroty przekroczyły 4,6 mld USD. Polska eksportuje m.in. artykuły rolno‑spożywcze, maszyny i chemikalia; importuje głównie elektronikę, obuwie i tekstylia. EVFTA wzmacnia ten kierunek, redukując cła i bariery proceduralne.
Istotnym pomostem jest wietnamska diaspora w Polsce (ok. 30 tys. osób), ułatwiająca kontakty handlowe i logistykę.
Rosnące znaczenie Wietnamu na arenie światowej
Wietnam korzysta na dywersyfikacji łańcuchów dostaw i jest aktywnym członkiem RCEP oraz ASEAN. Położenie, dostęp do morza i rozwinięta infrastruktura portowa sprzyjają ekspansji eksportu.
Strategia państwa (2025–2035) priorytetyzuje elektronikę, IT i telekomunikację, co wzmacnia pozycję Wietnamu w technologiach cyfrowych i AI.
Wpływ ceł i sankcji handlowych na Wietnam
W 2025 r. Wietnam znalazł się w centrum dyskusji o „reciprocal tariffs” w USA (propozycja 46% na import z Wietnamu; 25% na wyroby z Korei Płd.). Taryfy wstrzymano na 90 dni do lipca 2026 r., co otworzyło drogę do negocjacji.
Sytuacja pokazała znaczenie Wietnamu dla globalnych łańcuchów dostaw. Producenci (m.in. Samsung, LG) przygotowują scenariusze na wypadek wzrostu kosztów eksportu na rynek USA, a władze intensyfikują współpracę regionalną i inwestycje infrastrukturalne.
Zamieszanie wokół kodów kreskowych – praktyczne porady dla konsumentów i importerów
Mity i fakty dotyczące kodów kreskowych
Najważniejsze fakty, które porządkują najczęstsze nieporozumienia:
- prefiks nie oznacza kraju produkcji – wskazuje kraj rejestracji w GS1,
- produkt wytworzony w Wietnamie może mieć kod innego kraju (i odwrotnie),
- o pochodzeniu rozstrzygają oznaczenia na opakowaniu i dokumenty produktu.
Dodatkowo pomocne są aplikacje do skanowania (np. Scan and Check), które ułatwiają weryfikację podstawowych danych.
Praktyczne wskazówki dla importerów
Aby sprawnie i bezpiecznie importować z Wietnamu, przygotuj kluczowe dokumenty i procedury:
- komplet dokumentów handlowych: faktura, lista pakowa, konosament/air waybill,
- świadectwo pochodzenia lub deklaracja eksportera (do 6000 EUR) dla preferencji EVFTA,
- certyfikaty sanitarne/fitosanitarne dla towarów wrażliwych,
- rejestracja i weryfikacja w REX (gdy dotyczy),
- dywersyfikacja dostawców i okresowe audyty jakości,
- współpraca z lokalnymi agentami/pośrednikami oraz udział w targach.
Staranna weryfikacja pochodzenia i zgodności z EVFTA obniża cła i ryzyka w łańcuchu dostaw.